Heb je ooit het gevoel gehad dat je hart op hol slaat, fladdert, of onregelmatig klopt? Misschien voel je het soms in je nek of keel, of lijkt het alsof je hart een slag mist. Als dit herkenbaar is, dan heb je waarschijnlijk al eens hartkloppingen ervaren. En weet je wat? Hartkloppingen zijn een veelvoorkomend symptoom van angst. Hoewel ze op het moment zelf behoorlijk alarmerend kunnen zijn, zijn ze in de meeste gevallen gelukkig ongevaarlijk en wijzen ze niet op een onderliggend hartprobleem.
Maar, voordat we te ver gaan, is er iets heel belangrijks. Hoewel hartkloppingen door angst vaak onschuldig zijn, kunnen ze soms ook een teken zijn van iets serieuzers. Zeker als ze samengaan met duizeligheid of een beklemmend gevoel op de borst, is het altijd slim om even contact op te nemen met je huisarts. We weten allemaal dat duizeligheid en benauwdheid ook gewoon bij verhoogde angst kunnen horen, maar die zekerheid is goud waard, toch? Een bezoekje aan de huisarts om je hart te laten controleren kan echt geen kwaad. Ze kunnen je misschien een ECG aanbieden, een pijnloze procedure die je hartritme en -slag meet. Zodra je gerustgesteld bent dat je hartkloppingen inderdaad het gevolg zijn van stress of angst, dan kunnen we verder kijken.
Wat triggert die hartkloppingen?
Ons lichaam is een wonderlijke machine. Hartkloppingen kunnen bijvoorbeeld ontstaan door een golf adrenaline die door je lijf giert. Denk aan momenten dat je nerveus, angstig of zelfs opgewonden bent, of wanneer je jezelf te veel hebt ingespannen. Adrenaline, dat hormoon, wordt dan in je bloedbaan vrijgegeven.
Maar ook onze levensstijl speelt een grote rol. Zo kunnen cafeïne, alcohol, pittig eten, roken en het gebruik van recreatieve drugs hartkloppingen uitlokken. En er zijn ook bepaalde medische aandoeningen die ze kunnen veroorzaken, zoals een overactieve schildklier, lage bloeddruk, lage bloedsuikerspiegel, uitdroging of koorts. Als hartkloppingen je echt veel angst bezorgen of paniekaanvallen uitlokken, is het zeker de moeite waard om te laten controleren of een van deze aandoeningen de boosdoener is.
Levensstijl: Wat eet en drink je?
Gelukkig zijn er genoeg dingen die we zelf kunnen doen om de frequentie en intensiteit van hartkloppingen te verminderen. De focus ligt hierbij vaak op hartkloppingen verminderen door stress en angst aan te pakken.
1. Ontspanning is key. Emotionele stress is een belangrijke oorzaak. Probeer meditatieve ontspanningstechnieken of ademhalingsoefeningen. Ze kunnen de frequentie en kracht van hartkloppingen echt beperken.
2. Minder cafeïne. Cafeïne heeft een stimulerend effect en kan veel angstsymptomen, waaronder hartkloppingen, verergeren. Probeer minder koffie of energiedrankjes te drinken, of stap over op cafeïnevrije alternatieven.
3. Matig met alcohol. Grote hoeveelheden alcohol kunnen ook bijdragen aan hartkloppingen. Drink met mate.
4. Stop met roken. Nicotine beïnvloedt je hart- en vaatstelsel op een manier die hartkloppingen kan veroorzaken. Probeer te minderen of zelfs te stoppen. Let op: nicotine-ontwenning kan tijdelijk juist meer hartkloppingen geven.
5. Drink voldoende water. Je drinkt je hartkloppingen niet weg met een glas water, maar uitdroging draagt er wel aan bij. Zorg dat je gedurende de dag genoeg drinkt.
6. Medicatie checken. Sommige medicijnen en voedingssupplementen kunnen hartkloppingen veroorzaken of verergeren. Denk aan dieetpillen, astma-inhalers, stimulerende middelen en bepaalde verkoudheidsmiddelen. Bespreek dit altijd met je huisarts of apotheker.
Minder angst, minder hartkloppingen: Ontspanning en beweging
Naast aanpassingen in je eet- en drinkpatroon, zijn er nog meer krachtige tools.
1. Regelmatige beweging. Sporten is een natuurlijke en zeer effectieve stressverlager. Probeer ontspannende vormen zoals yoga of tai chi. Of ga juist intensief aan de slag met hardlopen of gewichtheffen; dit biedt een gezonde uitlaatklep voor de adrenaline die door angst wordt opgebouwd.
2. Zoek professionele hulp. Als angst en stress de overhand nemen, kunnen professionals in de geestelijke gezondheidszorg je helpen om angstige en stressvolle gedachten te beheersen. Dit kan op zijn beurt de hartkloppingen verminderen. Denk aan een angstreducerende cursus, cognitieve gedragstherapie (CGT) of iets vergelijkbaars.
3. Hoesttechniek. Sommigen vinden dat krachtig hoesten kan helpen om hartkloppingen te stoppen zodra ze beginnen. Probeer het eens voor directe verlichting.
De cyclus doorbreken: Hulp en acceptatie
Misschien wel de moeilijkste, maar vaak ook de meest effectieve manier om met hartkloppingen om te gaan, is ze simpelweg te accepteren. Net zoals bij veel andere angstsymptomen, zijn hartkloppingen zowel een symptoom als een oorzaak van angst. De ene kan de andere voeden in een vicieuze cirkel. En deze cyclus wordt vaak versterkt door er constant over na te denken en je er te veel van bewust te zijn.
Acceptatie helpt deze cyclus doorbreken. Het betekent niet dat je ze leuk moet vinden, maar wel dat je ze toelaat zonder ertegen te vechten. Zoals eerder gezegd, als je je zorgen maakt over je hart, is een bezoek aan de huisarts altijd de beste eerste stap. Maar zodra je gerustgesteld bent dat het door angst komt, heb je nu de informatie en tools in handen om ze te verminderen of zelfs uit je leven te bannen.
—
Veelgestelde Vragen
Zijn hartkloppingen altijd gevaarlijk?
Nee, in de meeste gevallen zijn hartkloppingen, vooral die veroorzaakt door angst en stress, ongevaarlijk en geen teken van een hartprobleem. Het is echter wel belangrijk om een arts te raadplegen als ze gepaard gaan met symptomen zoals duizeligheid of pijn op de borst.
Welke levensstijlfactoren kunnen hartkloppingen veroorzaken of verergeren?
Factoren zoals overmatig cafeïnegebruik, alcohol, nicotine, pittig eten en uitdroging kunnen hartkloppingen uitlokken. Ook stress, vermoeidheid en bepaalde medicijnen of medische aandoeningen kunnen een rol spelen.
Wat kan ik zelf doen om hartkloppingen door angst te verminderen?
Er zijn veel zelfhulpstrategieën! Denk aan het verminderen van cafeïne en alcohol, stoppen met roken, voldoende water drinken, ontspanningstechnieken zoals meditatie en ademhalingsoefeningen toepassen, en regelmatige lichaamsbeweging. Ook het zoeken van professionele hulp voor angstmanagement en het leren accepteren van de sensatie kan erg effectief zijn.
