Augustus. Je zou denken dat de oogstmaand bij uitstek is om te genieten van de zomeropbrengst, en daarna je tuingereedschap op te bergen voor de winter. Maar wat als ik je vertel dat augustus eigenlijk hét moment is om je voor te bereiden op nog veel meer oogst? Geloof het of niet, er is een heleboel dat je nog kunt planten in augustus om je moestuinseizoen flink te verlengen, tot diep in de herfst en zelfs de winter. Het is een beetje alsof je een ‘doorstart’ maakt, en de basis legt voor een gloednieuwe oogstperiode.
Begin in augustus met het aanleggen van je herfst- en wintermoestuin
Die gedachte dat augustus te laat is voor nieuwe zaaiplannen, kunnen we wel overboord gooien. Sterker nog, het is de perfecte tijd om te beginnen met het aanleggen van een herfstmoestuin. We zien vaak dat we dan juist bezig zijn met het oogsten van de zomergroenten, waardoor er vanzelf weer plek vrijkomt in de bedden. Ideaal dus om meteen die verse grond te benutten voor de volgende ronde!
De optimale planttijd is 6 tot 8 weken vóór de eerste verwachte herfstvorst
Dit is echt de gouden regel, mensen: begin met planten zo’n zes tot acht weken vóór de eerste verwachte herfstvorst. Dat is cruciaal voor een succesvolle oogst. De planten hebben die tijd nodig om goed te wortelen en te groeien voordat het echt koud wordt.
Wanneer is die eerste vorst dan precies? Dat varieert natuurlijk per regio in Nederland, maar over het algemeen kun je ergens tussen half oktober en eind november de eerste nachtvorst verwachten. Als jouw eerste vorst bijvoorbeeld rond 15 oktober valt, dan moet je rond 1 augustus al gestart zijn. Is het bij jou eerder begin november, dan heb je tot halverwege augustus de tijd. Check dus altijd even de lokale weersverwachtingen en gemiddelde vorstdata. Zo zorg je ervoor dat je planten genoeg tijd krijgen om te rijpen.
Geschikte gewassen om in augustus te planten zijn wortelgewassen en diverse bladgroenten
Zodra er een plekje vrijkomt in de tuin, bijvoorbeeld waar de erwten stonden, kun je meteen aan de slag! Denk aan het aanvullen van de grond met wat compost; dat doet wonderen.
Heerlijke wortelgewassen voor de herfst en winter
Wortelgewassen zijn fantastisch voor een late oogst. Wat dacht je van:
* Heerlijke wortelen (vooral de wintervariëteiten).
* Knapperige radijsjes.
* Smakelijke rapen.
* Zoete bieten.
Deze gewassen doen het allemaal uitstekend in de koelere temperaturen van de herfst en kunnen zelfs, met wat bescherming, in de winter geoogst worden.
Bladgroenten: een lange lijst voor verse salades
En dan de bladgroenten! Als je uienbedden leeg zijn, komt er vaak veel ruimte vrij. Daar kun je een schat aan bladgroenten kwijt. Alles wat je in het voorjaar zaait, kan vaak ook nu nog. De lijst is lang, dus pak je notitieblok erbij:
* Diverse soorten sla.
* Voedzame spinazie.
* Robuuste boerenkool.
* Pittige rucola.
* Alle soorten Aziatische bladgroenten zoals paksoi en Chinese kool.
* Kleurrijke snijbiet.
* Verse mosterdblad.
* Zelfs kruiden als koriander, peterselie en zuring kun je nu nog zaaien.
Al deze bladgroenten kun je gerust in augustus planten of zaaien voor een heerlijke najaarsoogst.
Koolgewassen kun je het beste als voorgekweekte plantjes zetten
Voor de koolgewassen zoals broccoli, bloemkool, spruitjes, witte en rode kool en koolrabi, geldt een iets andere aanpak. Deze gewassen doen het ook geweldig in de herfst, maar in augustus is het vaak al te laat om ze nog direct te zaaien. De temperaturen zijn dan vaak nog te hoog, en ze hebben meer tijd nodig om te rijpen.
Daarom is het advies om ze als voorgekweekte plantjes te kopen en uit te planten. Heb je zelf nog geen zaailingen opgekweekt? Geen probleem! Ga eens langs bij een goede lokale kwekerij. Vaak kunnen zij je helpen aan jonge plantjes van deze koolsoorten. Vermijd de grote bouwmarkten; bij een gespecialiseerde kwekerij vind je vaak de beste kwaliteit en het juiste advies. Ook deze koolgewassen zet je idealiter ongeveer zes weken voor de eerste vorst in de grond. Overweeg bij kouder weer een tunneltje of vliesdoek om ze te beschermen en de groei te stimuleren.
Geen ruimte? Kweek je zaailingen binnenshuis voor
Wat als je enthousiast bent, maar je moestuin nog bomvol staat met zomerse lekkernijen? Geen paniek! Het mooie is dat je veel van die bladgroenten en wortelgewassen prima binnenshuis kunt voorzaaien. Zelfs als je nog geen speciaal zaaisysteem met groeilampen hebt, volstaat een zonnige vensterbank vaak al.
Gebruik weer die vuistregel van zes tot acht weken vóór de eerste vorstdatum. Zodra er in je tuin plek vrijkomt – bijvoorbeeld nadat je aardappelen en pompoenen geoogst zijn – kun je je binnenshuis opgekweekte zaailingen naar buiten verhuizen. Zo benut je de tijd optimaal en heb je toch een vliegende start voor je wintergroenten kweken.
Het is ongelooflijk wat je in augustus allemaal nog kunt doen in de moestuin. We verschuiven onze focus van zomer naar koelbloedige herfst- en wintergewassen, maar de mogelijkheden zijn legio. Begin er op tijd mee, zodat je kunt blijven genieten van verse oogst uit eigen tuin, tot de echt koude dagen aanbreken in oktober en november!
—
Veelgestelde Vragen
1. Waarom is augustus zo’n belangrijke maand voor het verlengen van je moestuinseizoen?
Augustus is cruciaal omdat het de ideale periode is om gewassen te zaaien die je in de herfst en winter kunt oogsten. Door nu te planten, geef je ze de nodige tijd om te groeien en te rijpen voordat de eerste vorst toeslaat, waardoor je oogstseizoen aanzienlijk verlengd wordt.
2. Wat is de belangrijkste factor voor een succesvolle najaarsoogst?
Het allerbelangrijkste is de timing: plant je gewassen zes tot acht weken vóór de eerste verwachte herfstvorst. Dit geeft de planten voldoende tijd om zich te ontwikkelen en een robuust wortelstelsel op te bouwen, essentieel voor een goede oogst.
3. Wat kan ik doen als mijn moestuin in augustus nog vol staat met zomeropbrengst?
Geen probleem! Je kunt veel bladgroenten en sommige wortelgewassen binnenshuis voorzaaien. Plaats de zaailingen op een zonnige vensterbank of onder groeilampen. Zodra er ruimte vrijkomt in je tuin – bijvoorbeeld na het oogsten van aardappelen of pompoenen – kun je de jonge plantjes dan uitplanten.
