Je kent het wel: je powerbank pronkt met een mooie 10.000 mAh-aanduiding, je telefoon heeft een accu van 5.000 mAh. De logische conclusie? Twee volle ladingen, minstens! Maar in de praktijk blijkt je powerbank toch een stuk sneller leeg dan je zou verwachten. Voelen we ons dan opgelicht? Soms wel, want er zijn helaas nog steeds neppe powerbanks in omloop met absurd overdreven cijfers.
Maar zelfs bij de gerenommeerde merken, met technisch kloppende getallen, kan de werkelijke powerbank capaciteit een bron van diepe frustratie zijn. Wat is hier nu precies aan de hand? Laten we de sluier optillen en ontdekken waarom je powerbank minder laadt dan beloofd.
Energieverlies: de stille dief van je lading
Een deel van het ‘probleem’ is dat het overbrengen van energie van je powerbank naar je telefoon simpelweg niet 100% efficiënt is. Als je zo’n powerbank openmaakt, vind je naast een batterij (vaak vergelijkbaar met die in je telefoon) ook een printplaatje vol elektronica. De interne batterij heeft meestal een nominale spanning van zo’n 3.6 of 3.7 volt. Maar je USB-poort levert standaard 5 volt, en snelladers gaan zelfs nog hoger.
Een losse batterij kan je telefoon dus niet direct opladen. Daarom zit er in elke powerbank een DC-spanningsomzetter. Dit kleine wonder boost de spanning van de interne batterij naar de benodigde 5 volt of meer. En hier zit de crux: deze omzetting is nooit, maar dan ook nóóit 100% efficiënt.
Er gaat altijd een beetje energie verloren. Je kunt dit meten: als een USB-lampje 1 watt verbruikt, trekt de printplaat van de powerbank misschien wel 1.1 watt uit de voeding. Dat betekent dat er ongeveer 10% van de energie verloren gaat tijdens het proces. Bovendien moet je telefoon de geleverde spanning vaak ook nog eens omlaag brengen, wat nóg meer energieverlies veroorzaakt. Hierdoor wordt je telefoon warm tijdens het opladen. En dit alles is een belangrijke reden waarom je powerbank minder laadt dan je denkt. Dit energieverlies powerbank is dus een onvermijdelijk onderdeel van de techniek.
mAh: waarom het je op het verkeerde been zet
Batterijcapaciteit wordt doorgaans uitgedrukt in mAh (milliampère-uur) of Ah (ampère-uur). Dit komt waarschijnlijk omdat de meeste mensen hiermee bekend zijn. Het klinkt simpel: een batterij van 5 Ah kan 5 ampère stroom leveren gedurende 1 uur, of 1 ampère gedurende 5 uur. Logisch, toch?
Maar kijk eens goed naar dit voorbeeld: een accupakket van een boormachine en een enkele laptopbatterij. Beide hebben een rating van ongeveer 2.600 mAh. Toch bevat het accupakket van de boormachine wel drie keer zoveel energie! Dit komt doordat het boormachine-accupakket uit meerdere cellen in serie bestaat, waardoor de spanning veel hoger is. De mAh-rating blijft hetzelfde, maar de totale energie die erin zit, is heel verschillend. Hier zie je dus pijnlijk duidelijk dat mAh een misleidende eenheid is.
De oplossing: kijk naar Watt-uren (Wh)!
De werkelijke capaciteit van een batterij moet je dus anders meten. Er is een veel betere eenheid die wél rekening houdt met spanning: de wattuur (Wh). Wh krijg je als je de ampère-uur-waarde van een batterij vermenigvuldigt met de spanning ervan. Zo simpel is het!
Als we batterijen en powerbanks op een eerlijke manier willen vergelijken, ongeacht de chemische samenstelling, moeten we naar wattuur kijken. Sommige merken doen dit al, vooral bij hun grotere ‘power stations’.
Nieuwe technologie, nieuwe verwarring: LiFePO4
Alsof het nog niet ingewikkeld genoeg was, komen er ook steeds nieuwe batterijchemieën op de markt. Denk aan Lithium-ijzerfosfaat (LiFePO4) batterijcellen. Deze zijn veiliger, gaan meer laadcycli mee en kunnen hogere temperaturen verdragen. Het ‘nadeel’ is dat ze een lagere nominale spanning hebben van ongeveer 3.2 volt, vergeleken met de 3.6-3.7 volt van traditionele Lithium-ion cellen.
Technisch gezien is dit geen probleem, maar het kan wel voor nog meer verwarring zorgen als je alleen naar mAh kijkt. Een powerbank met LiFePO4-batterijen kan bijvoorbeeld 90.000 mAh opslaan. Een enorme capaciteit, absoluut. Maar om dezelfde hoeveelheid energie op te slaan met Lithium-ion cellen, heb je slechts 76.000 mAh nodig. Dat is een verschil van wel 15%! Dit toont nogmaals aan waarom de vergelijking tussen wattuur vs mAh cruciaal is.
Dus, wat je ook overweegt te kopen: zoek altijd naar de Watt-uur (Wh) specificatie. Staat deze er niet bij? Dan weet je nu hoe je de rekensom zelf maakt (mAh * V / 1000). En neem ook altijd de geschatte laadcycli op de productpagina in overweging; dat geeft je het meest realistische beeld van hoeveel ladingen je uit die powerbank kunt halen. Zo voorkom je teleurstellingen en kies je altijd de beste powerbank voor jouw behoeften!
Veelgestelde Vragen
Waarom wordt mijn telefoon warm tijdens het opladen via een powerbank?
De warmte die je voelt, is een direct gevolg van energieverlies. Zowel de powerbank als de telefoon moeten de spanning omzetten, en bij elke omzetting gaat een deel van de energie verloren als warmte. Dit is een normaal, maar onvermijdelijk onderdeel van het laadproces.
Wat is het grootste nadeel van mAh als eenheid voor batterijcapaciteit?
Het grootste nadeel van mAh is dat het geen rekening houdt met de spanning (voltage) van de batterij. Hierdoor kun je de totale energie-inhoud van verschillende batterijen niet nauwkeurig vergelijken als ze verschillende voltages hebben. Een batterij met hetzelfde aantal mAh, maar een hogere spanning, bevat aanzienlijk meer energie.
Hoe kan ik powerbanks het meest nauwkeurig met elkaar vergelijken?
Om powerbanks het meest nauwkeurig te vergelijken, kijk je altijd naar de Watt-uur (Wh) specificatie. Deze eenheid neemt zowel de stroom (mAh) als de spanning mee, waardoor je een veel betrouwbaarder beeld krijgt van de totale energiecapaciteit van de powerbank. Staat de Wh-waarde niet vermeld, dan kun je deze berekenen door de mAh te vermenigvuldigen met de spanning (V) en dit te delen door 1000.
